Chương I Động học chất điểm
TIẾT 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức :
- Nêu được chuyển động cơ là gì.
- Nêu được chất điểm là gì.
- Nêu được hệ quy chiếu là gì.
- Nêu được mốc thời gian là gì.
2. Kỹ năng :
- Xác định được vị trí của một vật chuyển động trong hệ quy chiếu đã cho.
II. CHUẨN BỊ
- Một số ví dụ thực tế về cách xác định vị trí của một điểm nào đó.
- Một số bài toán về đổi mốc thời gian.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
Hoạt động1 (… phút) : Tìm hiểu khái niệm chuyển động cơ, chất điểm.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung cơ bản

- Đặt câu hỏi giúp hs ôn lại kiến thức về chuyển động cơ học.
- Gợi ý cách nhận biết một vật chuyển động.
- Giáo viên yêu cầu mỗi học sinh lấy một số ví dụ về chuyển động cơ trong đời sống.
Thay vì xét chuyển động của một vật, trong nhiều trường hợp chúng ta chỉ nghiên cứu chuyển động của một điểm nằm trên vật. Nói cách khác, coi vật như một chất điểm. Trong trường hợp nào vật có thể coi là một chất điểm?
Nêu và phân tích k/n chất điểm.
Giáo viên yêu cầu mỗi học sinh lấy 3 ví dụ về chuyển động của vật mà ta có thể xét chuyển động của vật đó như chuyển động của một chất điểm.
Trong chương này chúng ta chỉ xét chuyển động của các vật được coi là chất điểm.
- Giáo viên nêu kết luận: Nếu biết được đường đi (quỹ đạo) của vật , ta chỉ cần chọn vật làm mốc và chọn chiều dương trên đường đó là có thể xác định được chính xác vị trí của vật bằng cách dùng thước đo chiều dài của đoạn đường từ vật làm mốc đến vật.
- Yêu cầu trả lời C1.

- Giới thiệu khái niệm quỹ đạo.
Yêu cầu hs lấy ví dụ.
- Nhắc lại kiến thức cũ về chuyển động cơ học, vật làm mốc.


- Xe chuyển động trên đương, quả bong dang bay, viên bi đang chyển động trên mặt bàn…
Học sinh chú ý lắng nghe giáo viên đặt vấn đề, nhận thức vấn đề và hình thành ý tưởng nghiên cứu.



- Khi vật có kích thước rất nhỏ.

- Ghi nhận khái niệm chất điểm.
- Các ví dụ có thể là:
+ Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.
+ Chuyển động của quả bóng trên sân;
+ Chuyển động của một ô tô trên đường.





















- Trả lời C1.

- Ghi nhận các khái niệm
Lấy ví dụ về các dạng quỹ đạo trong thực tế.
I. Chuyển động cơ – Chất điểm
1. Chuyển động cơ
Chuyển động của một vật là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian.



2. Chất điểm
Những vật có kích thước rất nhỏ so với độ dài đường đi (hoặc với những khoảng cách mà ta đề cập đến), được coi là chất điểm.






3. Quỹ đạo
Tập hợp các vị trí của chất điểm chuyển động theo thời gian.

Hoạt động2 (… phút) : Tìm hiểu cách xác định vị trí của vật trong không gian.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung cơ bản

- Để nguyên cứu chuyển động của một vật ta phải làm cách nào?
- Vậy làm thế nào ta có thể xác định được vị trí của một vật tại một thời điểm bất kì nào đó?
- Yêu cầu chỉ ra vật làm mốc trong hình 1.1
- Nêu và phân tích cách xác định vị trí của vật trên quỹ đạo.
- Yêu cầu trả lời C2.

- Giới thiệu hệ toạ độ 1 trục (gắn với một ví dụ thực tế: xe chuyển đọng trên một đường).
- Giới thiệu hệ toạ độ 2 trục (gắn với ví dụ thực tế: đóng đinh lên tường).


Yêu cầu trả lời C3.
- Có thể xác định được vị trí của một vật tại một thời điểm bất kì nào đó
- Chọn vật làm mốc và thước đo.


- Quan sát hình 1.1 và chỉ ra vật làm mốc.
- Ghi nhận cách xác định vị trí của vật trên quỹ đạo.
- Trả lời C2: Lấy một vật đứng yên trên bờ hoặc dưới sông làm mốc.
- Ghi nhận hệ toạ độ 1 trục.



- Ghi nhận hệ toạ độ 2